Afrika'daki Türk okullarının hikâyesi, Paulo Coelho'nun "Simyacı" kitabına da konu olan Fas'ın Tanja şehrinde 1994'te başladı. Akdeniz'in Atlas Okyanusu ile kesişme noktasında bulunan Tanja'da o yıl Fatih Mehmet Koleji açıldı. Bugün ise Afrika kıtasındaki 50'ye yakın ülkede Türk okulları var.

Büyük Sahra Çölü'nün hemen altındaki ülkelerden biri olan Nijerya'ya komşu 13 milyon nüfuslu Nijer'in başkenti Niamey'de, ek binasının açılış törenine katıldığımız Türk koleji 2003 yılında açıldı ve bugün 600'den fazla öğrencisi var. Okulun yeni binalarını, Romanson saatlerinin Türkiye temsilcisi Ali Hekimoğlu, 2004 yılında İstanbul'da trafik kazasında vefat eden 18 yaşındaki kızı Feyza adına yapıyor.

Afrika'daki bu Türk okullarının nasıl bir misyonu yerine getirdiğini, Niamey'deki üniversitenin rektörü Prof. Yenikoye Alhasan'ın sözleri ortaya koydu. Okulun açılış töreninden önce Prof. Şerif Ali Tekalan, AKP Genel Başkan Yardımcısı Necati Çetinkaya, Bank Asya Genel Müdürü Ünal Kabaca, Türk iş adamları Ali Açıl, Sadettin Başer, Ali Hekimoğlu ve Aziz Özdemir ile birlikte ziyaret ettiğimiz Rektör Alhasan şunları söyledi: "Teşekkürümüz önce Allah'adır. Çünkü bu okulları açanları bize Allah gönderdi. Bütün bunları Allah için yaptıklarını gayet iyi biliyoruz. Afrika ülkelerinde ilkokul seviyesinden üniversite seviyesine kadar ciddi problemler var. Türkiye'nin Afrika'daki okulları temel bir fonksiyonu yerine getiriyor. Türk okulları Afrika'nın bu sorunlarına cevap veriyor. Bizim ülkemizdeki eğitim kompleksi, bu sorunlarımıza cevap veren minik bir organizasyon. İleride üniversitesi de olursa, bizim açımızdan çağa bir cevap olur. Bu okullardan beklentimiz çok."

Okulun açılışı sırasında Nijerli kız öğrencilerin söylediği "Mersi Mösyö Ali" (Teşekkürler Bay Ali Hekimoğlu) şarkısını dinleyen Nijer'li kadın bakan gözyaşlarına hâkim olamıyordu. Kürsüye çağrılan iş adamı Hekimoğlu'nun konuşması ise az ve özdü: "Allah bir Feyza'mızı aldı, burada bize yüzlerce Feyza verdi." Açılıştan sonra sınıflarını gezdiğimiz okulda Feyza isminde çok sayıda kız öğrenci vardı. Okulun yöneticisi Adnan Alkış, açılışa gelen Nijerli bakanlar, rektör ve öğrenci velilerine bir jest yaparak Nijer'in yerel kıyafetini giymişti.

Nijer'e komşu bir ülke olan 12 milyon nüfuslu Burkina Faso'da halen 250 öğrencisi ile faaliyet gösteren Türk okuluna devlet, yeni yapılmakta olan Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nın tam karşısında 40 dönümlük bir arazi tahsis etmiş. Yerel dilleri olan Morecede "Onurlu İnsanların Ülkesi" anlamına gelen Burkina Faso'nun Millî Eğitim Bakanı Prof. Josef Pare, eğitim alanında Paris'te doktora yapmış olmasına rağmen açık yüreklilikle şu itirafta bulunuyor: "Buradaki Türk okulu aynı zamanda bizim için bir örnek."

Nijer'de nüfusun ağırlığını Müslümanlar oluştururken, Burkina Faso'da tam tersi. Yüzde 60 oranında Hıristiyan nüfus var. Pamuk üretiminde dünyada sayılı ülkelerden biri olan buradaki Türk okulu da 2003'te açılmış. Cumhurbaşkanlığı binasında görüştüğümüz Burkina Faso Cumhurbaşkanı'nın kabine müdürü şunları söylüyor: "Bir gün okula normal bir vatandaş gibi gittim. Okulun Türkiye'ye yakışır bir binası olsun dedim. Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nın karşısındaki arsayı verdik. Biz Allah'a şükrediyoruz. Çok memnunuz. On yıl boyunca öğretmenlik yaptım. Osmanlı tarihini, Türk tarihini öğrencilerime anlattım."

1981-91 yılları arasında Rusya, buradan her yıl yüz öğrenciyi alıp Rusya'da okutmuş. Bunların üçü şimdi Türk okulunda öğretmenlik yapıyor. Buradaki Türk okulunun yöneticisi olan Ekrem Okşar, daha önce uzun yıllar Orta Asya Türk cumhuriyetlerinde eğitimci olarak görev yapmış. Bazı ülkelerde Türk öğretmenlerin hangi zor şartlarda görev yaptığının bir örneği de Okşar ailesi. İki kızı olan Okşar'ın büyük kızı altı yaşındaki Ebru, bir gün babasına şöyle diyor: "Baba benim hiç Türk arkadaşım olmayacak mı? Kardeşimle doktorculuk oynuyorum, o da küçük olduğu için anlamıyor." Çünkü, Burkina Faso'da şimdilik Ebru ve iki yaşındaki kardeşi Yasemin dışında başka Türk çocuk yok.

Gerek Nijer'deki, gerekse Burkina Faso'daki okulda tatlı bir telaş vardı. Geçtiğimiz yıl İstanbul'da beşincisi yapılan ve 100 ülkedeki Türk okullarından 500 öğrencinin katıldığı Türkçe olimpiyatlarının bu yıl yine İstanbul'da yapılacak altıncısına katılacak öğrencilerin gösterilerini izledik. Necip Fazıl'ın Sakarya'sı, Sezai Karakoç'un Mona Rosa'sı, Nazım Hikmet'in Memleketim'i, Sezen Aksu'nun Geri Dön'ü derken karşımıza horon tepen bir halk dansları ekibi çıktı. Tek farkları Karadenizli değil, Burkina Faso'lu olmalarıydı.

Fas'ın Kazablanka kentindeki Fatih Mehmet Koleji'ni ziyaret ettikten sonra görüştüğümüz Kazablanka Belediye Başkan Yardımcısı Dr. Nurettin Barga şu ifadeyi kullandı: "Bu okullara yardım eden Türk iş adamlarına Allah'ın huzurunda insanlık adına teşekkür ederim."

Buradaki Türk okulunun yöneticisi Nuri Soner Güven, daha önce Tacikistan ve Yemen'deki Türk okullarında görev yapmış. Afrika'daki Türk okullarının başarısı, bu ülkeler için adeta yeni imkânların da kapısını açıyor. Örneğin, bir Avrupa ülkesinde yaşayan Faslı bir iş adamı, Tanja'da 1,5 milyon Avro değerindeki bir arsayı alarak buraya bir Türk okulu yapılması için bağışlamış. Üstelik, 3,5 milyon Avro olarak hesaplanan okulun bütün yapım masraflarını da kendisi üstlenmiş. Fas'ın bir özelliği hâlâ bütün üniversitelerinin Fransızca eğitim yapması. Bu yüzden, Türk okullarından mezun olan ilk öğrenciler de çoğunlukla üniversite için Fransa'yı tercih etmiş. Burası aynı zamanda, Kuzey Afrika'da Osmanlı hâkimiyetine girmemiş tek ülke.

Afrikalı düşünür Ali Mazrui, "Sömürgecilik bizi Ugandalılar, Kenyalılar, Ganalılar, Fildişililer olarak ayırmadan önce hepimiz Afrikalıydık." demişti. Rektör Alhasan da benzer şeyler söylüyor: "Maalesef esas tarihimiz yok. Tarihimiz sömürgeci güçler tarafından yazılmış. Bizden önceki atalarımızı artık öğrenmek zorundayız."

Şimdi Afrika kıtası, yepyeni bir misyon üstlenmiş yeni beyaz adamlarla tanışıyor. Rektör'ün deyimiyle, Büyük Sahra Çölü'nün ötesinden gelen bu yeni beyaz adamları, onlara Allah gönderdi. Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de yapılan ve otuzun üzerinde ülkeden öğrencilerin katıldığı bilim olimpiyatlarında Nijer'deki Türk okulundan bir öğrenci ve Burkina Faso'daki okuldan bir öğrenci üçüncülük ödülü almışlar. Bunlar, Yeni Afrika'nın ilk işaretleri. Afrika'nın yeni tarihini de muhtemelen onlar yazacak. (Faruk Mercan)

Yorumlar

Yeni Ekle RSS

Yorum yaz

Adınız: E-posta:   Başlık:   Lütfen resimdeki güvenlik kodunu giriniz.

hasan   |2008-05-14 04:05:40 bende üniversiteyi bitrince Allah'ın izniyle afrikaya gideceğim mustafa sana katılıyorum türkler her yere ulaşacak ve amerika ile avrupanın medeniyet anlayışını yıkıp dünyanın gerçek medeniyetini herkese gösterecek

mustafa kartal   |2008-04-29 15:45:56 ... NİCE FETİHLERE ... Ta ki, fethedilecek yer kalmayana dek. (Nam'ı celil'in güneşin doğup battığı her yere ulaşana kadar) Allah'ın (c.c.) izni ve inayetiyle.

3.20 Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."