| Türkiye'nin Orta Asya'daki Kozu |
|
|
| Şahin Alpay, Milliyet | |
| 31.10.1996 | |
|
Okulların Amacı Ne? Ben Fethullah Gülen Hocaefendi'nin siyasal İslâm'ı reddeden kültürel İslâm yorumu; cemaatinin Türkiye'de açtığı eğitim, medya ve son olarak finans kuruluşları hakkında az çok bilgi sahibiydim. Ama cemaatin başta Türkî Cumhuriyetler olmak üzere, giderek bütün dünyaya yayılmakta olan "Okullar İmparatorluğu" hakkında ancak kulaktan dolma, Hocaefendi'nin, "Neden başka yer değil de Orta Asya?" sorusuna şu cevabı verdiğini biliyordum: "Asya bana göre elden kaçabilecek ülkelerdendir. Eğer Türk yatırımcısı, müteşebbisi, eğitimcisi gidip Asya'ya sahip çıkmazsa, başkaları oraya dökecekleri menfaatlerle Asya'yı ele geçirebilir. Ve sonra sizin girmeniz çok zor olabilir... Biz bir an evvel sahip çıkmak gerekiyor diye düşündük." Hocaefendi'nin, "Asya insanı, aramızdaki bağlardan ötürü bize sıcak bakıyor. Bir diğer taraftan, yerinde veya değil, bazı ülkelerdeki idare şekline fundamentalizm deyip ürktüklerinden dolayı, bizim insanımızın yaklaşımını daha makul görüyor, sadırlarını, sinelerini açıyorlar... İnsanımız, devlet plânında olmasa bile, vakıflar, dernekler, şirketler yoluyla oraya girerek, elbette o ülkeleri ifsat edecek akımlara karşı da bir set teşkil ediyor" dediğini de biliyordum. Özbekistan Özbek-Türk Özel Liseleri Genel Müdürü Mahmut Bal'ın makam odası fevkalade tertipli. Masasının üzerinde Türk ve Özbek bayrakları yan yana duruyor. Hemen yanımdaki duvarda Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk ile bağımsız Özbekistan'ın ilk Cumhurbaşkanı İslâm Kerimov'un resimleri arasında bir plaket var. Üzerinde şöyle yazıyor: "İslâm Kerimov Ozbekistonning eng katta baxtidir." Yani "İslâm Kerimov, Özbekistan'ın en büyük şansıdır." İmza: Mehmet Arslan. Yani, Bal'dan önceki genel müdür. Mahmut Bal, Silm AŞ'ye bağlı okullarda din dersi okutulup okutulmadığına dair sorumuzu şöyle yanıtladı: Ders programımız Türkiye'deki Anadolu liseleri müfredatına uygun olarak, Özbekistan Eğitim Bakanlığı ile işbirliğiyle hazırlanıyor. Türkiye'deki Anadolu liselerinde din dersi verilmesi istenmiyor... "Biz şöyle düşünüyoruz: Ne yaparsak burada kalıcı oluruz? Burada verdiğimiz hizmeti dünya ve Türkiye nasıl karşılıyor? Türkiye'deki gibi laik ve demokratik bir eğitim verirsek ancak kalıcı olabiliriz. Burada dostluğumuzu ispatlamak; kardeşlerimize karşılıksız yardım elini uzatmak, öğrencilerimizin kalplerini kazanmak için geldik." Geleceğin Yöneticileri Semerkant Devlet Yabancı Diller Enstitüsü Rektörü sayın Yusuf Abdullaev'i ziyaret ettik. Rektörlüğün bulunduğu meydanda, yapımı henüz biten, koca bir Timur heykeli olanca görkemiyle yükseliyordu. Kentin geniş bulvarları 660. doğum yılı şerefine bayraklar ve afişlerle donatılmıştı: Abdullaev bize, Semerkant Türk Lisesi'nin müstesna yerini anlattı. 1995'te sınava giren binlerce öğrenciden yalnızca 65'inin, 1996'da sadece 67'sinin okula kabul edildiğini; burada Semerkant ilinin en zeki ve en yetenekli gençlerinin okuduğunu söyledi. Binlerce öğrencinin katıldığı "bilim olimpiyatları"nda 25 daldan 19'unda birinciliği bu okulun kazandığını iftiharla aktardı. Silm AŞ'nin, rektörü olduğu Enstitünün yeni kurulmakta olan Türk Dili Bölümü'nü finanse etmesinden de fevkalade memnundu. İtalyanlar, Güney Koreliler, Fransızlar, Amerikalılar, İngilizler kendi bölümlerini kurmuşlar bile. Öğretmenler yanımda getirdiğim The Economist, Newsweek ve Time gibi dergileri adeta kapıştılar. Gezi boyunca tanıştığım, ayaküstü de olsa konuşma fırsatını bulduğum Türk öğretmenler hakkında edindiğim kanaat şu: Hemen hepsi Fethullah Gülen Hoca cemaatinin yetişmelerine destek olduğu; genellikle taşra kentlerinden ve dar gelirli ailelerden gelen; zekâ ve yetenekleri sayesinde görece iyi üniversitelerde okuma fırsatını bulmuş delikanlılar. Allah sizden razı olsun Turgut Özal Lisesi'ni öteki okullardan ayıran bir özelliği, deneme mahiyetinde, ücretli eğitime geçmesiydi. Bu yıldan itibaren gücü olan öğrencilerden 30 - 35 dolar civarında bir ücret alınmaya başlanmış. Birkaç bakan çocuğunun okuduğu bu okul, Türkmenistan'ın en prestijli orta öğretim kurumlarından biri. Öteki okullarda olduğu gibi, Türkmen, Özbek, Rus, Afganlı, Tatar, Azeri, çeşitli kökenlerden öğrenciler okuyor. Ailesi başka yere göç eden öğrenciler, okullarından üzülerek ayrılıyorlar. Orta Asya'daki Türk okulları hakkındaki yazı dizimi, Türkmenbaşı'nın değerlendirmesiyle bitiriyorum. Aynen şöyle diyor: "Türkmen-Türk mekteplerinde dünya standartlarında eğitim yapılması bize güven vermektedir. Öğrencilerin Türkmen, Türk, İngiliz ve Rus dillerini en iyi şekilde öğrenmeleri, çok yönlü ilim almaları, yurdumuzun geleceği için çok büyük öneme haizdir. Verdiğiniz bu hizmetler Türkmenistan'ın bağımsızlıkla birlikte gelişmesi ve halkımızın millî kalkınış tarihine silinmez harflerle yazılacaktır. Size canı gönülden Allah razı olsun diyorum (Turgut Özal Lisesi'ni ziyaret ettiği konuşmadan). |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
