Türkiye'de gündem o kadar hızlı değişiyor ki zaman zaman bu gündemi yakalamakta gerçekten güçlük çekiyoruz. Daha geçen hafta tozlu raflardan indirilerek rating pazarına sokulan kasetlerle Türkiye gündemini altüst eden Fethullah Hoca operasyonu, sanki bir rüzgar gibi geçip gitti. Bir süre sonra, bir samyeli gibi akıp giden bu sıcak günleri belki de hiç hatırlamayacağız.

Tam hayat normale döndü derken, bir gece ansızın gündemimiz ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Hikmet Uluğbey'in intihar girişimiyle ısınıverdi. Muhtemeldir ki, intiharın arkasındaki gerçeklerden çok, polisiye yönüyle de bir süre oyalanır, sonra da unutuveririz. Belki de yeni bir skandal buluruz kendimize. Henüz bir skandal bulmadık ama, İstanbul'un sıcağından kaçarak muhteşem tabiat harikası Abant'ta Türkiye'nin en sıcak sorunlarının tartışıldığı son derece önemli bir toplantının içinde bulduk kendimizi.

Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı tarafından bu yıl ikincisi düzenlenen "Abant Toplantısı"ndan sözetmek istiyorum. 50'ye yakın bilim adamı, gazeteci ve uzmanın katıldığı toplantının ana başlıkları, "Akıl-Vahiy İlişkileri", "Din-Devlet İlişkileri" ve "Din-Toplum İlişkileri", idi. İki gün boyunca süren çalışmalarda, belki de en hareketli tartışma içinde benim de yeraldığım "Din-Devlet İlişkileri" Komisyonu'nda gerçekleşti. Son yıllarda Türkiye'de yaşanan toplumsal ve siyasal krizin en önemli kaynağını "Din devlet ilişkileri" oluşturuyordu. Dolayısıyla, eğer Türkiye'de bir toplumsal uzlaşma noktası bulunacaksa, öncelikle din-devlet ilişkilerinde bir uzlaşmanın sağlanması gerekir. Yani din ile devlet, birbirine hasım kurumlar değil, yan yana ve dost kurumlar olmalıdırlar. İkinci Abant toplantısının ana eksenini oluşturan "Din-devlet ilişkileri" bağlamında ortaya konulan görüşler, esas itibariyle Türkiye'nin temel sorunlarının fotoğrafını ortaya koyuyordu. Bu bakımdan, tartışmalardan kısa bir özet sunmakta yarar var:

Devletin kendisinin, kendisinden kaynaklanan herhangi bir kutsallığı yoktur.

Devletin herhangi bir ideolojisi olamaz. Devlet, her türlü ideolojiye, inanç ve felsefi görüşe eşit uzaklıkta ve yakınlıkta bulunması gereken bir kurumdur.
Dinî nasları referans göstererek bir kamu düzeni oluşturulmamalıdır, ancak toplumun dini ile çatışan bir kamu düzeni de kurulmamalıdır.
İslam'ın bir devlet modeli önerisi yoktur.
Din-devlet ilişkileri evrensel demokratik hukuk ilkelerine göre belirlenmelidir.
Devletin saygınlığı, ancak hukukun üstünlüğüne riayet edilerek sağlanabilir.
Devletin bir ideolojisi olmamalıdır, eğer mutlaka bir ideoloji atfedilecekse, modern hukuk devletinin ideolojisi ancak millete hizmet olabilir.
28 Şubat süreci, devlet düşmanları ortaya çıkarmadı, ama devlet küskünleri ortaya çıkardı.
Türkiye'de siyaset, karar alma inisiyatifini askere devretmiştir. Şimdi, siyasetçinin boşalttığı bu alanın sıkıntısını yaşıyoruz.
Devletin, din ile kapışması tehlikeli sonuç doğuruyor. Bu bakımdan devletin halkıyla barışması gerekir.
İslam'ın esas talebi, evrensel hukuk devletidir.

Toplantıda genel olarak bu yaklaşımlar üzerinde bir mutabakat, bir konsensüs sağlanmasına rağmen, bazı noktalar üzerinde bir uzlaşma sağlanamadı. Burada, özellikle Halit Refiğ'in demokrasiyi bir Amerikan ideolojisi olarak tanımlayan ajitatif konuşmasının altını çizmek gerekiyor. Halit Refiğ'in konuşmasında belki de en vahim olan, Türkiye'nin şu anda 1925'lere benzer zor bir dönemden geçtiği, dolayısıyla insan hakları ve özgürlüklerin şimdilik askıya alınarak önce bu zor dönemin atlatılması gerektiğini söylemesiydi. Doğrusu, ortalarda aydın olarak dolaşan birisinin böylesine "akıllara zarar" bir öneriyle ortaya çıkması gerçekten ürkütücü. Sanırım, Halit Refiğ'in yanlışı "aydın" olarak tanımlandığını düşünmek daha makul olsa gerek.

Herşeye rağmen, Abant toplantılarının, toplumsal uzlaşmaya önemli katkılar sağlayacağını belirtmek gerekir. Türkiye, bu tür platformlarda belli pratikleri yaşayarak mutlaka bir uzlaşma noktasını yakalayacaktır, buna inanıyorum.

Yorumlar

Yeni Ekle RSS

Yorum yaz

Adınız: E-posta:   Başlık:   Lütfen resimdeki güvenlik kodunu giriniz.

3.20 Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."