Esas itibarıyla, insan irâdesiyle kader arasında bir zıddiyet ve münâfât yoktur. İnsan irâdesiyle kader, omuz omuzadır. İnsanlar işledikleri sevaplarla cennete, günahlarla da cehenneme gitmeleri bir vak'a ise, bunların kader dilinde, Cenâb-ı Hak tarafından tasdik edilmesi, bir bakıma irâdelerinin teyit edilmesidir. Demek insanda, onu hayra, sevaba ve cennete sevk eden veya tamamen tersine, kötüye, günaha ve cehenneme yuvarlanmasına sebep olan bir güç var ki, takdire esas teşkil ediyor. İşte bu güç irâdedir. Ve bu irâdenin var olması Allah'ın takdirine mâni değildir.

Esasen bütün fiillerimiz için de böyle düşünebiliriz. Meselâ, elimizi kaldırmak istediğimizde, fizikî bir ârıza söz konusu değilse, elimizi kaldırabilir; konuşmak istediğimizde de konuşabiliriz. Bu fiilleri işlemeye muktedir oluşumuz bize birşeyi, yani bizde bir irâdenin oluşunu isbat eder. İster buna irâde, ister cüz'i ihtiyarî, isterse meşîet veya dileme deyin, netice değişmeyecektir. Mahiyetini bilmediğimiz bu şeyin varlığı her türlü isbat gayretinin üstünde, gün gibi ayândır.

İlâhî takdirin mânâsına gelince; sanki Cenâb-ı Hak, insana şöyle demektedir: 'Ben, şu zamanda, iradeni şu istikamette kullanacağını biliyorum. Onun için de senin hakkında bu işi o şekilde takdir buyuruyorum.' İşte bu, iradeyi teyit etmek demektir.

Evet, eşyayı yaratan Allah'tır. Ancak insan iradesinin söz konusu olduğu yerde, yapılan takdirde, insan iradesinin hangi tarafa sarf edileceği Cenâb-ı Hak tarafından bilinmekte ve takdir ona göre yapılmaktadır. Öyle ise kader, insan iradesini teyit ediyor, iptal etmiyor. Yani, bir bakıma kader, insan iradesini de içine alıp kuşatıyor, ihata ediyor. Bu ise iradeyi teyit etmek demektir; iptal etmek, nefyetmek değildir...

Yorumlar

Yeni Ekle RSS

Yorum yaz

Adınız: E-posta:   Başlık:   Lütfen resimdeki güvenlik kodunu giriniz.

AYSE SAHIN  - ıstemek   |2008-05-10 21:06:48 vermekıstemeseydım ıstemek vermezdım buyuruyor cenb hak, cok dua etmek vermek ıstemesınemı delalet edıyor acaba netıcede ısteme halını duaya donusturmekte onun yaratmasıyla olur dıye dusunuyorum cunku bu fıılı bır davranıs yanlısmı dusunuyorum aydınlatırmısınız

Tülay Doğan  - Kader   |2008-02-21 12:49:31 Yazılarınızı çok bilgilendirici hocam öncelikle tebrik ediyorum.Yalnız çözemediğim bir şey var örnek olarak bir yere gitmek istesem ve son anda gitmekten vazgeçssem bu benim kaderim mi oluyor bide şunu düşünüyorum eğer gitmezsem demekki benim kaderim aslında gitmemekmiş bu düşünce ne kadar doğru bunu bilmek istiyorum teşşükür eder saygılarımı sunarım Allah'a emanet olun.

Deniz AKIN  - Cüzzi İrade Var mı Yok mu?   |2007-11-10 20:35:24 Bu yazıda Allah'ın zamandan bağımsız olarak bizim seçimlerimizi bildiği vurgulanıyor ve bu seçimlere göre yaratımını yapıyor. Benim sorum ve yorumun: Cüzzi iradenin yaratıcısı da Allah olduğuna göre onu nasıl işlev gördüğünü; hangi koşullar altında hangi seçimi yapılacağını bilememesi mümkün mü? [Her koşulun yaratıcısı da Allah olduğunu unutmayalım]. Allahın yarattığı bir şeyin nasıl davranacağını bilmemesi düşünüle...

3.20 Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."