| Medeniyetler Çatıştırılacak mı?.. |
|
|
| Memduh Bayraktaroğlu, Dünden Bugüne Tercüman | |
| 18.11.2003 | |
|
Her şey; 1993 yılında Foreign Affairs'te, Samuel Huntington'ın ''Medeniyetler Çatışması ve Dünya Düzeninin Yeniden Kurulması'' başlıklı bir makalesinin yayımlanmasıyla başladı. Aynı makale 1996 yılında bir kitaba dönüştürüldü. Huntington; SSCB ve Doğu Bloğunun yıkılmasından sonra baş gösteren bölgesel çatışmaları değerlendirirken; Saraybosna'da, Kosova'da veya Çeçenistan'da yaşananları örnek olarak gösteriyordu. Huntington'a göre bu bölgelerde yaşananlar ''medeniyet çatışması''nın somut göstergeleriydi. "Ve" diyordu Huntington: - " İslam medeniyeti ile Ortodoks-Slav medeniyeti birbirini boğazlıyor. Bunun engellenmesi de mümkün değildir." Zaten; 21. yüzyılda ulus-devletlerin veya ideolojilerin etkinlikleri bitecekti. Dünya; bunlardan daha kapsamlı bir şemsiye oluşturan medeniyetlerin çatışmasına sahne olacaktı. Huntington dünyanın globalleştiğine de inanmıyordu. Ona göre dünya bölgeselleşiyordu ve bölgesel güçler arasında medeniyet savaşları çıkacaktı. Türkiye'nin yeri de İslam dünyasıydı ve Türkiye'nin batıda işi yoktu. Daha da öte gidiyor ve Türkiye'nin Batı Bloğundan ve öncelikle de NATO'dan atılması gerektiğini öneriyordu... Neden?.. Çünkü Türkiye Müslüman bir ülkeydi. Lâik devlet yapısı bu gerçeği değiştirmiyordu. Huntington bunları söylerken; dönemin ABD Başkanı Bill Clinton duruma müdahale etmek ihtiyacını duyuyordu. Clinton'a göre Huntington tehlikeli dip sularda dolaşıyordu. Peki; Huntington kimdi ki; Amerika Birleşik Devletleri Başkanı onu uyarma hakkını kendisinde bulabiliyordu?.. O halde, Huntington'un tezini ortaya attığı andaki sıfatlarından bir kaçını hemen söylemenin tam zamanı: - Harvard Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Başkanı, Amerikan Milli Güvenlik Kurulu Strateji Direktörü, Amerikan Siyasal Bilimler Derneği Başkanı, - Foreign Affairs Dergisi'nin kurucusu ve editörü... Oysa o günlerde gözden kaçan (belki de bilerek kaçırılan) bir şey vardı... Medeniyetler çatışmasının yaşanacağını söyleyen kişi Huntington'du ama asıl fikir babası ünlü tarihçi Bernard Lewis idi. İlginçtir. Her iki bilim adamı da Yahudi kökenliydi. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra dünyada Yahudileri eleştirmekten herkes çekiniyordu çünkü bunu yapanların "antisemitist" damgası yemeleri işten bile değildi. Buna rağmen kimileri şöyle soruyorlardı birbirlerine: - " Huntington ve Lewis, temennilerini mi seslendiriyorlar? Yoksa tespitlerini mi?.." Öyle ya... Medeniyetler çatışması diye tarif edilen şey; Müslüman-Hıristiyan savaşı idi ve öngörüye göre Yahudiler böyle bir savaşın öznesi olmayacaklardı. Bir bakıma; Müslümanlarla Hıristiyanlar birbirlerini yiyecekler ve dünya, Yahudilere kalacaktı. Huntington böyle bir şey elbette söylemiyordu ama çok kişi "acaba?" diye soruyordu kendi kendine. Acaba, Amerikalı Stratejist böyle düşünerek medeniyetler (aslında bölgeler.. kültürler ve ekonomik çıkarlar) çatışmasını temenni etmiş olabilirler miydi?.. Huntington, Müslüman-Hıristiyan savaşı öngörürken; Türk-Müslümanlarının önde gelen dini liderlerinden biri olan Fethullah Gülen ise Hıristiyan aleminin en güçlü mezheplerinden biri olan Katoliklerin dini önderi Papa ile buluşuyordu... Türkiye'de yaşayan Hıristiyan ve Musevi cemaatleri ile yakın ve samimi ilişkiler kuruyordu. |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
